پایایی تحقیق: تعاریف، انواع و نحوه اندازه گیری

پایایی (Reliability) یک اصطلاح مهم در تحقیقات کیفی بوده که شامل انواع متفاوتی است. هر یک از انواع پایایی بعد متفاوتی از ثبات ابزار اندازه گیری را نشان می دهند.در این مقاله، به بررسی مختصر پایایی تحقیق: تعاریف، انواع و نحوه اندازه گیری آنها پرداخته می شود.

  • مفهوم پایایی

یکی از بخش های مهم هر پژوهشی گردآوری اطلاعات و انتخاب ابزار مناسب آن است. برای گردآوری داده های پژوهش می توان از ابزارهای مختلفی مانند پرسشنامه، مصاحبه، یا سایر آزمون های علوم اجتماعی استفاده کرد. پایایی یکی از ویژگی های ابزار گردآوری اطلاعات است که به میزان ثبات و یکسانی در نتایج اندازه گیری های یک ابزار اطلاق می شود.

به عبارت دیگر اگر در یک بازه زمانی طی چندین مرحله بر روی گروه یکسانی با ابزار واحدی به گردآوری اطلاعات بپردازیم و نتایج حاصل در هر مرحله با نتایج مراحل قبل مشابهت داشته باشند، ابزار به کار گرفته شده پایا و قابل اعتماد است.

#پایایی#پایایی-بینابینی#پایایی-فرمهای-موازی#پایایی-آزمون-بازآزمون#پایایی-دونیمه-کردن

اهمیت اصل پایایی در انتخاب ابزار گردآوری داده

  • انواع مختلف پایایی

ضریب پایایی ابزار اندازه گیری نشان دهنده میزان کارایی آن ابزار در سنجش ویژگی های با ثبات و ویژگی های متغیر گروه آزمودنی است.

بر این اساس ضریب پایایی یک ابزار اندازه گیری در موقعیت های گوناگون و بر روی گروه های مختلف می تواند متفاوت باشد. به همین دلیل برای محاسبه ضریب پایایی و اعتماد یک ابزار اندازه گیری از روش های متفاوتی استفاده می شوند. از جمله می توان به شیوه های زیر در تعیین ضریب اعتماد یک ابزار اندازه گیری اشاره کرد:

  • پایایی مجدد یا بازآزمایی (Test-retest)
  • فرم های موازی یا اجرای آزمون های همتا (Parallel forms)
  • دو نیمه کردن آزمون (split-half)
  • پایایی ارزیابی ها (Interrater Reliability)

#پایایی#پایایی-بینابینی#پایایی-فرمهای-موازی#پایایی-آزمون-بازآزمون#پایایی-دونیمه-کردن

روش های دستیابی به ضریب پایایی ابزار اندازه گیری پژوهش

  • از روش پایایی ارزیابی ها چه می دانید؟

پایایی ارزیابی ها (Interrater Reliability) یکی از انواع پایایی است که از طریق آن می توان به میزان توافق و اتفاق نظر میان تعداد دلخواهی ارزیاب در مورد اطلاعات یکسانی دست یافت.

#پایایی#پایایی-بینابینی#پایایی-فرمهای-موازی#پایایی-آزمون-بازآزمون#پایایی-دونیمه-کردن

پایایی ارزیابی ها یک روش مهم در تعیین پایایی ابزارهای اندازه گیری

به عبارت دیگر در این نوع پایایی تعداد داده های یکسانی در اختیار تعداد نامحدودی ارزیاب گذاشته می شوند و سپس با بررسی میزان توافق نظر ارزیابان در مورد مشاهده یا ارزیابی داده های واحد، به تعیین ضریب پایایی ارزیابی ها پرداخته می شود.

#پایایی#پایایی-بینابینی#پایایی-فرمهای-موازی#پایایی-آزمون-بازآزمون#پایایی-دونیمه-کردن

دستیابی به پایایی ارزیابی با کمک توافق نظر ارزیاب ها

  • یک مثال عینی از پایایی ارزیابی ها

با یک مثال ساده می توان درک بهتری از مفهوم پایایی ارزیابی ها به دست داد. فرض کنید اطلاعات پزشکی مربوط به تعداد واحدی از بیماران را در اختیار دو یا چند پزشک (ارزیاب) قرار می دهیم و از هر کدام آن ها می خواهیم ارزیابی خود را درباره علت و دلیل بیماری افراد مورد بررسی بیان کنند.

در صورتی که درباره علت و زمینه بیماری افراد مورد بررسی بین پزشکان اتفاق نظر و توافق وجود داشته باشند، نتیجه حاصل از ارزیابی ها قابلیت اطمینان و پایایی لازم را دارد. در غیر این صورت نتیجه به دست آمده از نظر پایایی ارزیابی ها پایا و قابل اعتماد نیست.

#پایایی#پایایی-بینابینی#پایایی-فرمهای-موازی#پایایی-آزمون-بازآزمون#پایایی-دونیمه-کردن

پایایی ارزیابی داده های پژوهش در نتیجه توافق و اتفاق نظر ارزیاب ها است.

  •  اهمیت پایایی ارزیابی ها در تحقیقات

استفاده از پایایی ارزیابی ها به دلیل این واقعیت است که افراد متعددی که به جمع آوری اطلاعات می پردازند ممکن است پدیده های مورد علاقه را به شکل متفاوتی تجربه کرده و تفسیر کنند. این امر باعث می شود نتایج متفاوتی از جمع آوری داده ها حاصل شوند؛ زیرا ارزیاب ها (Raters) رتبه بندی، امتیاز یا دسته بندی را به یک یا چند متغیر اختصاص می دهند.

با کمک پایایی ارزیابی ها میزان توافق بین ارزیاب ها یا جمع آوری کنندگان اطلاعات سنجیده می شود.

#پایایی#پایایی-بینابینی#پایایی-فرمهای-موازی#پایایی-آزمون-بازآزمون#پایایی-دونیمه-کردن

نقش ارزیاب ها (Raters) در تأیید پایایی داده های پژوهش

  • انواع روش های اندازه گیری پایایی ارزیابی ها

سنجش پایایی از طریق پایایی ارزیابی ها برای انواع داده ها متفاوت است. در این روش ارزیابی پایاییبرای داده های اسمی از ضریب کاپای کوهن (Cohen’s kappa coefficient)، برای داده های ترتیبی از کاپای وزنی (Weighted Kappa) و برای داده های کمی از همبستگی درون رده ای (Intraclass correlation coeficient) استفاده می شود.

#پایایی#پایایی-بینابینی#پایایی-فرمهای-موازی#پایایی-آزمون-بازآزمون#پایایی-دونیمه-کردن

ابزارهای اندازه گیری پایایی ارزیابی ها در انواع داده ها

  • پایایی ارزیابی ها در داده های اسمی

به منظور سنجش پایایی از طریق پایایی ارزیابی ها برای داده های اسمی از شاخص کاپای کوهن (Cohen’s kappa coefficient) استفاده می کنند. کاپای کوهن یک روش اندازه گیری توافق یا پایایی است که با کمک آن می توانید میزان توافق بین دو ارزیاب بر روی یک صفت دو حالتی را به دست آورید.

به صورت کلی مقادیر بین 0.4 تا 0.6 این شاخص توافق متوسط بین ارزیاب ها را نشان می دهد. در صورتی که مقادیر کاپای کوهن بین 0.6 تا 0.8 باشد میزان توافق ارزیاب ها قابل قبول و مقادیر بالاتر از 0.8 نشان دهنده توافق عالی بین ارزیاب ها است.

#پایایی#پایایی-بینابینی#پایایی-فرمهای-موازی#پایایی-آزمون-بازآزمون#پایایی-دونیمه-کردن

استفاده از ضریب کاپای کوهن در سنجش پایایی ارزیابی داده های اسمی

  • پایایی ارزیابی ها در داده های ترتیبی

در داده های ترتیبی توافق بین دو ارزیاب با استفاده از ضریب کاپای وزنی (Weighted Kappa) اندازه گیری می شوند. کاپای وزنی همانند کاپای کوهن عمل می کند اما توافق بین دو ارزیاب را که هر یک به صورت جداگانه دو کمیت اصلی ما را مورد ارزیابی قرار داده اند با اندازه عددی بین صفر و یک نشان می دهد.

به این معنی که هر چه اندازه کاپای وزنی به عدد 1 نزدیک تر باشد نشان دهنده توافق متناسب ارزیاب ها و هر چه به صفر نزدیک تر باشد بیانگر عدم توافق بین ارزیاب ها است.

#پایایی#پایایی-بینابینی#پایایی-فرمهای-موازی#پایایی-آزمون-بازآزمون#پایایی-دونیمه-کردن

کاربرد ضریب کاپای وزنی در اندازه گیری پایایی ارزیابی داده های ترتیبی

  • پایایی ارزیابی ها در داده های کمی

برای بررسی میزان توافق تعداد نامحدودی از ارزیاب ها در اندازه گیری متغیرهای کمی از شاخص همبستگی درون رده ای (Intraclass Correlation Coefficient) استفاد می شود.

از آنجایی که در این روش پایایی ارزیاب ها بر اساس الگوی مشابهی اقدام به امتیاز دهی می کنند با کمک ضریب همبستگی درون رده ای واریانس (Variance) درون ارزیاب ها (intra-observer) به دست می آید که نشان دهنده پراکندگی و نحوه امتیاز دهی یک ارزیاب در بین امتیازات خودش است. با استفاده از واریانس های درون ارزیاب ها و تکرار اندازه گیری ها به واریانس کل دست می یابیم.

#پایایی#پایایی-بینابینی#پایایی-فرمهای-موازی#پایایی-آزمون-بازآزمون#پایایی-دونیمه-کردن

داده های کمی و شاخص همبستگی درون رده ای

افزون بر این ها شاخص همبستگی درون رده ای برای بررسی پایایی اندازه گیری های متعدد یک مفهوم واحد در زمان های مختلف از سوی ارزیاب ها نیز کاربرد دارد.

ضریب همبستگی درون رده ای با مقادیر بین 0.5 تا 0.75 نشان دهنده پایایی متوسط و اندازه 0.75 تا 0.9 بیانگر پایایی خوب است. در صورتی که این مقدار از 0.9 بالاتر باشد پایایی عالی را نشان می دهد.

#پایایی#پایایی-بینابینی#پایایی-فرمهای-موازی#پایایی-آزمون-بازآزمون#پایایی-دونیمه-کردن

همبستگی درون رده ای مهم ترین شاخص در اندازه گیری پایایی ارزیابی ها است.

  • روش اندازه گیری پایایی ارزیابی ها براساس تعداد ارزیاب ها

توجه داشته باشید که در تعیین پایایی از طریق پایایی ارزیابی ها در صورتی که داده های یکسانی را در اختیار دو ارزیاب گذاشته و بخواهیم نتایج حاصل از اندازه گیری دو ارزیاب را بررسی کنیم می توانیم ضریب کاپا را به کار گیریم. در غیر این صورت اگر تعداد ارزیاب ها و امتیاز دهنده ها بیش از دو نفر باشند می توانیم از شاخص همبستگی درون رده ای استفاده کنیم.

#پایایی#پایایی-بینابینی#پایایی-فرمهای-موازی#پایایی-آزمون-بازآزمون#پایایی-دونیمه-کردن

پایایی ارزیابی ها و تعداد ارزیاب ها

مواردی که در ضریب پایایی ارزیابی ها اثر گذار هستند

  • روش اندازه گیری متناسب با نوع متغیرتان را انتخاب کنید.

#پایایی#پایایی-بینابینی#پایایی-فرمهای-موازی#پایایی-آزمون-بازآزمون#پایایی-دونیمه-کردن

نوع متغیرها و روش اندازه گیری

  • متغیرها و روش اندازه گیری پایایی خود را با شفافیت و وضوح تعریف کنید.

#پایایی#پایایی-بینابینی#پایایی-فرمهای-موازی#پایایی-آزمون-بازآزمون#پایایی-دونیمه-کردن

بررسی آیتم های پژوهش

  • اطمینان حاصل کنید که ارزیاب ها اطلاعات و آموزش یکسانی دارند تا اختلاف در برداشت ها و تجارب و تفاسیر را در ارزیابی ها به حداقل برسانید.

#پایایی#پایایی-بینابینی#پایایی-فرمهای-موازی#پایایی-آزمون-بازآزمون#پایایی-دونیمه-کردن

آموزش ارزیاب ها در فرآیند پایایی ارزیابی ها

  • سعی کنید از معیارهای ذهنی در طبقه بندی متغیرها بپرهیزید و در عوض معیارهای دقیق و عینی را برای امتیاز دهی و رتبه بندی متغیر ها به کار ببرید.

#پایایی#پایایی-بینابینی#پایایی-فرمهای-موازی#پایایی-آزمون-بازآزمون#پایایی-دونیمه-کردن

انتخاب معیار های مناسب برای طبقه بندی

  • ارزیاب ها را آموزش دهید تا دستورالعمل ها و اهداف اندازه گیری را درک کنند و از دخالت سوگیری ها و تعصبات خود در نتایج جلوگیری نمایند.

#پایایی#پایایی-بینابینی#پایایی-فرمهای-موازی#پایایی-آزمون-بازآزمون#پایایی-دونیمه-کردن

آموزش ارزیاب ها برای درک اهداف اندازه گیری داده ها

  • پایایی ارزیابی ها در چه تحقیقاتی کاربرد دارد؟

روش پایایی ارزیابی ها یک فرایند شناخته شده در پژوهش های کمی (Quantitative research) محسوب می شود اما کاربرد آن در پژوهش های کیفی (Qualitative research) سابقه چندان طولانی ندارد. در تحقیقات کیفی به منظور کنترل تعصب و کاهش اثرات آن بر روی نتایج پژوهش از روش پایایی ارزیابی ها استفاده می شود.

#پایایی#پایایی-بینابینی#پایایی-فرمهای-موازی#پایایی-آزمون-بازآزمون#پایایی-دونیمه-کردن

جایگاه روش پایایی ارزیابی ها در تحقیقات کمی و کیفی

  • جمع بندی نتایج

با توجه به مطالبی که بیان شدند پایایی ارزیابی ها یک روش سنجش پایایی در پژوهش ها است که براساس آن ثبات اندازه گیری ها به وسیله یک ابزار بر روی مجموعه داده های واحدی توسط دو یا چند ارزیاب بررسی می شوند.

این روش پایایی به کمک 3 ابزار اندازه گیری قابل دستیابی هستند. ضریب کاپای کوهن، کاپای وزنی و همبستگی درون رده ای ابزارهای سنجش پایایی ارزیابی ها در پژوهش ها هستند که براساس نوع داده های هر پژوهش از هر یک از این ابزارهای اندازه گیری استفاده می کنند.

استفاده از روش پایایی ارزیابی ها به انجام پژوهش ها به دور از سوءگیری، تعصبات و تفاسیر شخصی افراد دخیل در رتبه بندی و امتیاز دهی داده ها کمک می کند.

این مقاله در گروه ترجمه، ویرایش، و رفع سرقت ادبی ادیت95 تهیه شده است. استفاده بدون ذکر منبع مجاز نمی باشد.

ارسال نظر


آخرین مقالات و اخبار سایت مشاهده همه اخبار و مقالات
514 تعداد کاربران
14540 تعداد پروژه ها
17 تعداد مترجمان
6452 فارسی به انگلیسی
4152 انگلیسی به فارسی
93 رضایت مشتریان
شماره های تماس : 09919001619
ثبت سفارش